องค์ความรู้กระวานจันท์

⚗️สารสำคัญและฤทธิ์ทางชีวภาพ

สารสำคัญและฤทธิ์ทางชีวภาพของ Essential Oil และ Oleoresin จากเมล็ดกระวานจันทบุรี

ตารางแสดงองค์ประกอบและคุณสมบัติของน้ำมันหอมระเหยและ Oleoresin จากเมล็ดกระวานจันทบุรี

รายการเปรียบเทียบ

น้ำมันหอมระเหย
(Essential oil)

Oleoresin
(Cardamom oleoresin)

วิธีสกัด
(Extraction method)

กลั่นด้วยไอน้ำ (Steam distillation)

สกัดด้วยตัวทำละลายอินทรีย์ ได้แก่ เอทานอล

ลักษณะทั่วไป

ของเหลวใส สีเหลืองอ่อน ระเหยง่าย

ของเหลวข้น สีเขียว-น้ำตาล มีกลิ่นเข้มข้นและมันเล็กน้อย

ส่วนประกอบหลัก
(Main constituents)

- 1,8-Cineole (15–50%)
- β-Pinene
- α-Terpineol
- D-Limonene
- α-Pinene

- รวมสารในน้ำมันหอมระเหย (เช่น 1,8-Cineole, α-Terpinyl acetate) +
- Resinous compounds (แทนนิน, ฟีนอลิก, กรดไขมัน, วิตามิน E)

องค์ประกอบทางเคมีเด่น (Chemical classes)

Monoterpenes และ Sesquiterpenes ระเหยง่าย

Monoterpenes + Sesquiterpenes + Phenolics + Fatty acids + Fixed oils

ปริมาณในเมล็ด
(โดยน้ำหนักแห้ง)

ประมาณ 3–8%
(จากงานวิจัยนี้ = 2-5%)

ประมาณ 8–12%
(จากงานวิจัยนี้ = 2-6%)

ความสามารถในการให้กลิ่น/รส

กลิ่นหอมชัด แต่ระเหยง่ายและไม่คงทน

กลิ่นและรสเข้มข้น คงทนกว่า เพราะมีเรซินและน้ำมันคงที่ร่วม

องค์ประกอบที่ไม่ระเหย (Non-volatile fraction)

แทบไม่มี (ส่วนใหญ่ระเหยได้ทั้งหมด)

มีมาก เช่น ฟีนอลิกเรซิน แทนนิน กรดไขมัน วิตามิน

ฤทธิ์ทางชีวภาพ (Bioactivities)

ต้านจุลชีพ, ต้านอนุมูลอิสระ, ต้านการอักเสบ

ต้านจุลชีพ, ต้านอนุมูลอิสระ, ต้านการอักเสบ, และให้พลังงานโภชนาการ

การใช้งานหลัก

ใช้แต่งกลิ่นในชา เบเกอรี น้ำหอม เครื่องสำอาง

ใช้แต่งกลิ่นและรสในอาหารสำเร็จรูป, น้ำหอม, ยา และผลิตภัณฑ์สมุนไพร

ความคงตัว (Stability)

ไม่คงตัวต่อแสงและอุณหภูมิสูง

คงตัวมากกว่า เนื่องจากมีส่วนไม่ระเหยป้องกันการออกซิเดชัน

สีและความหนืด

สีเหลืองอ่อน ความหนืดต่ำ

สีเขียว-น้ำตาล ความหนืดสูง (คล้ายยางเรซิน)

ตารางที่ 1 ประสิทธิภาพการต้านอนุมูลอิสระด้วยวิธี DPPH (Trolox) สารฟีนอลิก และสารฟลาโวนอยด์ของสารสกัดจากเมล็ดกระวาน เปลือกกระวาน และน้ำมันหอมระเหยเมล็ดกระวาน

ตัวอย่าง

DPPH (mg Trolox equivalents/g sample)

สารฟีนอลิกทั้งหมด(mg GAE/g sample)

สารฟลาโวนอยด์ (mg CE/g sample)

สารสกัด Oleoresin จากเมล็ดกระวานแห้ง (ย่างไฟ)

13.27±0.03b

37.98±0.03b

15.99±0.18b

สารสกัด Oleoresin จากเปลือกกระวานแห้ง (ย่างไฟ)

90.75±2.01a

129.94±0.03a

59.63±0.41a

น้ำมันหอมระเหยเมล็ดกระวานแห้ง (ย่างไฟ)

0.33±0.01e

1.20±0.03d

0.35±0.02e

สารสกัด Oleoresin จากเมล็ดกระวานแห้ง
(โซล่าเซลล์)

3.53±0.02d

13.09±0.12c

1.61±0.09d

สารสกัด Oleoresin จากเปลือกกระวานแห้ง (โซล่าเซลล์)

7.79±0.02c

38.54±1.18b

5.82±0.04c

น้ำมันหอมระเหยเมล็ดกระวานแห้ง (โซล่าเซลล์)

0.03±0.00f

0.45±0.02e

0.03±0.00f

หมายเหตุ : a-c หมายถึง ค่าเฉลี่ยของข้อมูลในแนวตั้งแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p≤0.05)

ตารางที่ 2 ประสิทธิภาพการยับยั้งเอนไซม์แอลฟ่ากลูโคซิเดสและเอนไซม์แอลฟ่าอะไมเลสของสารสกัดจากเมล็ดกระวาน เปลือกกระวาน และน้ำมันหอมระเหยเมล็ดกระวาน

ตัวอย่าง

Alpha Glucosidase inhibitory activity (%)

Alpha Amylase inhibitory activity (%)

สารสกัด Oleoresin จากเมล็ดกระวานแห้ง (ย่างไฟ)

57.05±2.08a

45.15±0.69a

สารสกัด Oleoresin จากเปลือกกระวานแห้ง (ย่างไฟ)

46.31±3.24b

30.35±0.31b

น้ำมันหอมระเหยเมล็ดกระวานแห้ง (ย่างไฟ)

36.39±2.22c

19.86±1.15c

หมายเหตุ : a-c หมายถึง ค่าเฉลี่ยของข้อมูลในแนวตั้งแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p0.05)

ตารางที่ 3 ประสิทธิภาพการต้านการอักเสบด้วยวิธียับยั้งการเสียสภาพของโปรตีนของสารสกัดจากเมล็ดกระวาน เปลือกกระวาน และน้ำมันหอมระเหยเมล็ดกระวาน

ตัวอย่าง

Protein denaturation
(% Inhibition)

สารสกัด Oleoresin

จากเมล็ดกระวานแห้ง (ย่างไฟ)

16.67±0.05

สารสกัด Oleoresin

จากเปลือกกระวานแห้ง (ย่างไฟ)

ND

น้ำมันหอมระเหยเมล็ดกระวานแห้ง (ย่างไฟ)

ND

ND=Not detetected